Halk
arasında kısaca hazır mama denilen gıda maddeleri bu bölümde
anlatılacaktır. Hazır mamaların süte benzer yapıdakilerine formül süt
denilmektedir. Bunlar inek sütü modifiye (=değiştirilmek) edilmek
yoluyla elde edilirler. İnek sütü bir şekilde anne sütüne benzetilmeye
çalışılmaktadır. Eksik olan maddeler eklenmekte, fazla olanlar
azaltılmaktadır. Teknolojinin bugün vardığı noktada anne sütüne
olabildiğince yakın mamalar üretilmektedir. Fakat üretilen mama bir gün
anne sütüne tam anlamı ile eşdeğer yapılsa bile anne sıcaklığını ve
yakınlığını içermesi mümkün olmayacaktır. Beslenme yönünden belki eşit
olabilir ama hiçbir besin maddesi anne memesinden emilerek alınmadığı
sürece anne sütünün yerini tutamayacaktır.
Formül süte başlarken
gerekli olduğuna doğru karar verilmelidir. Yersiz şüphe ve gerekçelerle
mamaya başlamak yanlış olur. Bu kararı doktorun vermesi gerekir. Bu konu
anne sütü ile beslenmenin içeriğinde anlatılmıştır. Formül sütle
beslenme kararının doğru bir nedenle verilmiş olduğunu varsayarak yazıya
devam ediyorum.
Bunu için öncelikle gerekli malzemeler incelenmelidir.
Biberonlar

• Hammaddesi:
  Günümüzde genel olarak cam ve plastikten yapılmaktadır. Plastikten
  üretilenler de iki ayrı maddeden üretilirler; Polikarbonat ve
  Polietilen. Bunlardan polikarbonat daha çok tercih edilmektedir. Daha
  sağlıklı olanı camdan yapılanlardır. Kırılabilme nedeni camdan
  yapılanların yegane olumsuz yönüdür. Plastik olanlar kolay kırılmazlar
  ama zamanla deforme olabilirler. Özellikle sıcak etkisiyle renkleri
  değişir. 100 derece ısıda 20-30 dakika kaynatılan polikarbonat
  biberonlardan Bisfenol-A denilen bir madde açığa çıkar. Biberonun
  içersinde mama varken bu ısıda, bu sürede kaynatılması pek mümkün
  değildir. Fakat temizlik nedeniyle kaynatıldıklarında beslenmeden önce
  yıkanmalıdırlar. 30 yıla yakın zamandır polikarbonat biberonlar
  kullanımda olup, zararlı oldukları hakkında bir kanıt bulunmamıştır.
• Şekil:
  Çeşitli şekillerde olabilirler. Sıklıkla yuvarlaktırlar. Eğri, iki
  yollu, açılı, kısa, uzun gibi tipleri vardır. Anneler bebeğin durumuna
  göre uygun gördükleri şekilde olanı tercih edebilirler. Eli ile biberonu
  tutabilecek kadar büyük çocuklarda iki yollu olan uygun olabilirken,
  yeni doğmuş bebekler için kısa ve küçük olanlar daha uygundur.
• Fonksiyon:
  Değişik özelliği olan biberonlar vardır. Vakum oluşturmayan, içersinde
  hava almayı sağlayan tüp bulunan, emzik üzerine basınç yapmayan gibi
  farklı özelliklerde biberonlar üretilmektedir. Kullanılacak amaca
  uygunluk burada etken olmalıdır. Formül süt için kullanılacak olması ile
  su veya meyve suyu için kullanılacak olması gibi işlevsellik ön planda
  düşünülmelidir.
• Hacim: 50 gramlıktan başlayarak genellikle
  250-300 grama kadar olan çeşitleri bulunmaktadır. Kullanım amacı ve
  bebeğin ayına göre seçilecektir.

• Hammaddesi:
  Genel olarak silikon, lateks (kauçuk) ve lastik benzeri maddeden
  yapılırlar. Lateks olanlar esnek ve yumuşaktırlar ama dayanıklı
  değillerdir. Silikon olanlar daha serttir ama kolaylıkla deforme olup
  şekilleri değişmez. Lastik benzeri maddeden üretilenler günümüzde pek
  kullanılmamaktadır.
• Şekil: Klasik, damaklı (ortodontik), ucu
  yuvarlak veya düz olan gibi değişik tiplerde yapılırlar. Damaklı
  denilenler diş gelişimini ve damak yapısını bozmadıkları iddia edilir.
  Düz tarafı dile gelmelidir. Ucu düz olanlar anne memesine benzetilmeye
  çalışılmıştır.
• Boyut: Ebatları da değişiktir. Genellikle
  numaralandırılmışlardır. 0,1,2,3 gibi büyüdükçe artan numaraları vardır.
  Bebeğin ağız yapısına uyan tercih edilmelidir.
• Deliği: Amaca
  göre farklı delikleri bulunur. Deliği tek veya fazla sayıda olabileceği
  gibi, deliğinin de farklı şekilde olanları vardır. Yavaş akması
  istenilen durumda tek ve küçük delikli tercih edilirken, koyu kıvamlı
  mamalar için büyük ve çok delikli olanlar kullanılmalıdır. Yeni
  doğanlarda çok küçük delikli olanlar kullanılırken, ilerleyen aylarda
  daha büyük delikli olanlara geçilir.

• Mama
  bebeğin muhtemel beslenme saatinden biraz öncesinde hazır edilmelidir.
  Bebekler her zaman tam saatinde acıkmazlar. Daha önce acıkabilecekleri
  düşünülmelidir. Acıktığı için ağlamaya başladıklarında anne panikleyerek
  mamayı hazırlamada zorluk yaşayabilir.
• Daima kaynatılmış ve
  soğutulmuş mama suyu elinizin altında hazır olmalıdır. Bebek acıktığında
  su yeni kaynatıldığında soğutmak oldukça zahmetli ve vakit alıcıdır.
• Bebeğin
  yemesi beklenen miktarda mama hazırlanması uygun olur. Bebekler
  büyüdükçe aldıkları mama miktarı gittikçe artar. Biberonundaki mamasını
  bitirdiği halde daha ister gibi aranmaya ve ağlamaya başlıyorsa miktar
  bir sonraki öğünde bir ölçü arttırılmalıdır. Her seferinde bir ölçü
  fazla hazırlanması bir maliyet zararıdır. Bu önemsenmediğinde her öğünde
  yapılabilir fakat önerilmez.
• Kalan mamalar mutlaka
  atılmalıdır. Bebeğin ağzına ve tükürüğüne temas etmesi ile mamaya
  bulaşan bakteriler kolaylıkla üreyerek hastalanmasına yol açabilir. Her
  beslenmede taze mama hazırlanmalıdır.
• Biberon ile bebeği
  tercihen annesi beslemelidir. Özellikle anne sütü de alan bebekler
  başkaları tarafından beslendiklerinde anne memesine yabancılaşmaya
  başlarlar. Memeyi bırakmadaki bir diğer etken biberon emziğinin
  deliğinin büyük olmasıdır. Bebekler de herkes gibi kolaya eğilimlidir.
  Biberondan anne memesine göre daha kolay beslendikleri takdirde kolaya
  yönelirler. Bunda mamanın tadı başka etkendir. Bazı bebek mamaları şeker
  içerdiği için bebekler tatlı gıdalara eğilim gösterebilirler.
• Annesinin
  ayni kendi memesini emziriyormuş gibi bir pozisyonla bebeğini kucağına
  alması ve tek farkla bebeğin ağzına biberonun emziğini sokması uygun
  olur. Eğer koşullar gereği bebeği annesinden başkası besleyecek ise anne
  sütü verir pozisyonunda beslenmelidir. Kesinlikle bebeğe yattığı yerden
  biberon verilmemelidir. Bu kolaylıkla orta kulak enfeksiyonuna yol
  açabilen bir durumdur.
• Hazırlanmış olan mamayı soğutmak veya
  ısıtmak için uygun ısıda su kullanılmalıdır. Mamanın ısısı besleyecek
  olan kişi tarafından kolunun iç yüzeyine damlatılarak kontrol
  edilmelidir. Beden ısısı ile ayni olması tercih edilir. Sıcak olduğunda
  daha soğuk suya biberonu koymak veya aksi durumda da sıcak suya koymak
  gerekir. Hazırlanmış mama kaynatılmaz. Keza sıcak su ile de hazırlamamak
  gerekir. Önce suyu ılıtıp sonra mamayı hazırlamak doğru olur.
• Bebeği
  beslemeden önce bebeğin burnundan rahat nefes alması kontrol
  edilmelidir. Eğer rahat nefes alamıyorsa serum fizyolojik veya benzeri
  bir damla ile burnu temizlenmelidir. Aksi takdirde bebek ağzından hem
  beslenmeyi hem de nefes almayı başaramayacağı için beslenemeyecektir.
• Bebekler
  biberon ile beslendiklerinde anne memesine oranla daha fazla hava
  yutarlar. Beslendikten sonra bu hava mutlaka çıkarılmalıdır. Başı
  besleyen kişinin omuzuna ve yüzü dışa dönük olarak bebekler yatırılmalı
  ve sırtlarına ufak ufak elle vurarak bu hava dışarı çıkarılmalıdır. Aksi
  takdirde bebekler sancılanabilir ve bu havayı çıkarırken kusabilirler.
  Bu işlem sırasında bebeğin karın kısmına anne memelerinin baskı
  yapmamasına dikkat edilmelidir.
• Yutulan hava çıkartıldıktan
  sonra bebeği hafifçe yan olarak yatırmalıdır. Kucakta tutulduğunda ve
  bebek hareket esnasında karnını kastığında biraz önce emdiği mamalar
  ağzından geri gelir.
• İnsanlarda yemek borusu ile midenin
  birleştiği noktada bir adale dokusu vardır. Bu doku su borularına
  takılan çekvalf denilen parçaya benzer bir görev yapar. Ağızdan alınan
  besinlerin mideye geçişine izin verirken geri kaçmayı önler. Fakat bu
  sistem bebeklerde henüz yeterince işlev kazanmamıştır. Yeni beslenmiş
  bir bebeği ayaklarından baş aşağı çevrildiğinde tüm yedikleri geri
  çıkar. Halbuki daha büyük çocuklar tok karnına amuda kalksalar besinler
  ağızlarından geri gelmez. Halk arasında kusma olarak söylenen bu durum
  aslında gerçek anlamda bir kusma değildir. Zira tıbben kusma bir
  hastalık durumunda ortaya çıkan bir durumdur. Bebeklerde olan bu adale
  dokusunun yeterince gelişmemesine bağlı olarak emdiği gıdaların geri
  gelmesidir. Kusmadan farkı ağzının kenarından akmasıdır. Kusma mide
  kasılması ile daha basınçlı olarak ortaya çıkar. Gıdalar emdikten kısa
  bir süre sonra geldiğinde ayni emdiği formdadır. Eğer aradan belirli bir
  süre geçerse süt kesiği gibi daha farklı bir yapıda ve kokuda olur.
  Bunun nedeni emdiği süt veya mamanın midedeki asit ile reaksiyona
  girmesi sonucu kesilmesidir. Her iki de normal durumlardır.
• Bebekler
  anne sütünü daha iyi sindirmelerine karşın mamayı daha fazla
  çıkartabilirler. Formül mamalara değişik şekillerde tahammülsüzlük
  gösterebilirler. Bu durumun hekimce değerlendirilmesi, gerekiyorsa
  mamanın daha uygun başka bir çeşidi ile değiştirilmesi gerekebilir.
  

• Fazla miktarda kusma
• Dışkının sayıca ve kıvamca değişmesi. Cıvıklaşma, katılaşma,az veya çok kaka yapma.
• Sancılanma, huzursuzluk ve ağlama
• Deride bazı döküntülerin ortaya çıkması, derinin renginin ve yüzeyinin pürüzsüzlüğünün değişmesi
• Kilo artışının olması uygun olan seyirde olmaması

1. Anne sütü adapte = benzetilmeye çalışılmış olanlar
2. İleri formüller – Devam Formülleri
3. Diyet formüller
4. Kaşık mamaları
5. Özel formüller
6. Katkı formüller
   

Halk
arasında kısaca hazır mama denilen gıda maddeleri bu bölümde
anlatılacaktır. Hazır mamaların süte benzer yapıdakilerine formül süt
denilmektedir. Bunlar inek sütü modifiye (=değiştirilmek) edilmek
yoluyla elde edilirler. İnek sütü bir şekilde anne sütüne benzetilmeye
çalışılmaktadır. Eksik olan maddeler eklenmekte, fazla olanlar
azaltılmaktadır. Teknolojinin bugün vardığı noktada anne sütüne
olabildiğince yakın mamalar üretilmektedir. Fakat üretilen mama bir gün
anne sütüne tam anlamı ile eşdeğer yapılsa bile anne sıcaklığını ve
yakınlığını içermesi mümkün olmayacaktır. Beslenme yönünden belki eşit
olabilir ama hiçbir besin maddesi anne memesinden emilerek alınmadığı
sürece anne sütünün yerini tutamayacaktır.
Formül süte başlarken
gerekli olduğuna doğru karar verilmelidir. Yersiz şüphe ve gerekçelerle
mamaya başlamak yanlış olur. Bu kararı doktorun vermesi gerekir. Bu konu
anne sütü ile beslenmenin içeriğinde anlatılmıştır. Formül sütle
beslenme kararının doğru bir nedenle verilmiş olduğunu varsayarak yazıya
devam ediyorum.
Bunu için öncelikle gerekli malzemeler incelenmelidir.
Biberonlar

• Hammaddesi:
  Günümüzde genel olarak cam ve plastikten yapılmaktadır. Plastikten
  üretilenler de iki ayrı maddeden üretilirler; Polikarbonat ve
  Polietilen. Bunlardan polikarbonat daha çok tercih edilmektedir. Daha
  sağlıklı olanı camdan yapılanlardır. Kırılabilme nedeni camdan
  yapılanların yegane olumsuz yönüdür. Plastik olanlar kolay kırılmazlar
  ama zamanla deforme olabilirler. Özellikle sıcak etkisiyle renkleri
  değişir. 100 derece ısıda 20-30 dakika kaynatılan polikarbonat
  biberonlardan Bisfenol-A denilen bir madde açığa çıkar. Biberonun
  içersinde mama varken bu ısıda, bu sürede kaynatılması pek mümkün
  değildir. Fakat temizlik nedeniyle kaynatıldıklarında beslenmeden önce
  yıkanmalıdırlar. 30 yıla yakın zamandır polikarbonat biberonlar
  kullanımda olup, zararlı oldukları hakkında bir kanıt bulunmamıştır.
• Şekil:
  Çeşitli şekillerde olabilirler. Sıklıkla yuvarlaktırlar. Eğri, iki
  yollu, açılı, kısa, uzun gibi tipleri vardır. Anneler bebeğin durumuna
  göre uygun gördükleri şekilde olanı tercih edebilirler. Eli ile biberonu
  tutabilecek kadar büyük çocuklarda iki yollu olan uygun olabilirken,
  yeni doğmuş bebekler için kısa ve küçük olanlar daha uygundur.
• Fonksiyon:
  Değişik özelliği olan biberonlar vardır. Vakum oluşturmayan, içersinde
  hava almayı sağlayan tüp bulunan, emzik üzerine basınç yapmayan gibi
  farklı özelliklerde biberonlar üretilmektedir. Kullanılacak amaca
  uygunluk burada etken olmalıdır. Formül süt için kullanılacak olması ile
  su veya meyve suyu için kullanılacak olması gibi işlevsellik ön planda
  düşünülmelidir.
• Hacim: 50 gramlıktan başlayarak genellikle
  250-300 grama kadar olan çeşitleri bulunmaktadır. Kullanım amacı ve
  bebeğin ayına göre seçilecektir.

• Hammaddesi:
  Genel olarak silikon, lateks (kauçuk) ve lastik benzeri maddeden
  yapılırlar. Lateks olanlar esnek ve yumuşaktırlar ama dayanıklı
  değillerdir. Silikon olanlar daha serttir ama kolaylıkla deforme olup
  şekilleri değişmez. Lastik benzeri maddeden üretilenler günümüzde pek
  kullanılmamaktadır.
• Şekil: Klasik, damaklı (ortodontik), ucu
  yuvarlak veya düz olan gibi değişik tiplerde yapılırlar. Damaklı
  denilenler diş gelişimini ve damak yapısını bozmadıkları iddia edilir.
  Düz tarafı dile gelmelidir. Ucu düz olanlar anne memesine benzetilmeye
  çalışılmıştır.
• Boyut: Ebatları da değişiktir. Genellikle
  numaralandırılmışlardır. 0,1,2,3 gibi büyüdükçe artan numaraları vardır.
  Bebeğin ağız yapısına uyan tercih edilmelidir.
• Deliği: Amaca
  göre farklı delikleri bulunur. Deliği tek veya fazla sayıda olabileceği
  gibi, deliğinin de farklı şekilde olanları vardır. Yavaş akması
  istenilen durumda tek ve küçük delikli tercih edilirken, koyu kıvamlı
  mamalar için büyük ve çok delikli olanlar kullanılmalıdır. Yeni
  doğanlarda çok küçük delikli olanlar kullanılırken, ilerleyen aylarda
  daha büyük delikli olanlara geçilir.

• Mama
  bebeğin muhtemel beslenme saatinden biraz öncesinde hazır edilmelidir.
  Bebekler her zaman tam saatinde acıkmazlar. Daha önce acıkabilecekleri
  düşünülmelidir. Acıktığı için ağlamaya başladıklarında anne panikleyerek
  mamayı hazırlamada zorluk yaşayabilir.
• Daima kaynatılmış ve
  soğutulmuş mama suyu elinizin altında hazır olmalıdır. Bebek acıktığında
  su yeni kaynatıldığında soğutmak oldukça zahmetli ve vakit alıcıdır.
• Bebeğin
  yemesi beklenen miktarda mama hazırlanması uygun olur. Bebekler
  büyüdükçe aldıkları mama miktarı gittikçe artar. Biberonundaki mamasını
  bitirdiği halde daha ister gibi aranmaya ve ağlamaya başlıyorsa miktar
  bir sonraki öğünde bir ölçü arttırılmalıdır. Her seferinde bir ölçü
  fazla hazırlanması bir maliyet zararıdır. Bu önemsenmediğinde her öğünde
  yapılabilir fakat önerilmez.
• Kalan mamalar mutlaka
  atılmalıdır. Bebeğin ağzına ve tükürüğüne temas etmesi ile mamaya
  bulaşan bakteriler kolaylıkla üreyerek hastalanmasına yol açabilir. Her
  beslenmede taze mama hazırlanmalıdır.
• Biberon ile bebeği
  tercihen annesi beslemelidir. Özellikle anne sütü de alan bebekler
  başkaları tarafından beslendiklerinde anne memesine yabancılaşmaya
  başlarlar. Memeyi bırakmadaki bir diğer etken biberon emziğinin
  deliğinin büyük olmasıdır. Bebekler de herkes gibi kolaya eğilimlidir.
  Biberondan anne memesine göre daha kolay beslendikleri takdirde kolaya
  yönelirler. Bunda mamanın tadı başka etkendir. Bazı bebek mamaları şeker
  içerdiği için bebekler tatlı gıdalara eğilim gösterebilirler.
• Annesinin
  ayni kendi memesini emziriyormuş gibi bir pozisyonla bebeğini kucağına
  alması ve tek farkla bebeğin ağzına biberonun emziğini sokması uygun
  olur. Eğer koşullar gereği bebeği annesinden başkası besleyecek ise anne
  sütü verir pozisyonunda beslenmelidir. Kesinlikle bebeğe yattığı yerden
  biberon verilmemelidir. Bu kolaylıkla orta kulak enfeksiyonuna yol
  açabilen bir durumdur.
• Hazırlanmış olan mamayı soğutmak veya
  ısıtmak için uygun ısıda su kullanılmalıdır. Mamanın ısısı besleyecek
  olan kişi tarafından kolunun iç yüzeyine damlatılarak kontrol
  edilmelidir. Beden ısısı ile ayni olması tercih edilir. Sıcak olduğunda
  daha soğuk suya biberonu koymak veya aksi durumda da sıcak suya koymak
  gerekir. Hazırlanmış mama kaynatılmaz. Keza sıcak su ile de hazırlamamak
  gerekir. Önce suyu ılıtıp sonra mamayı hazırlamak doğru olur.
• Bebeği
  beslemeden önce bebeğin burnundan rahat nefes alması kontrol
  edilmelidir. Eğer rahat nefes alamıyorsa serum fizyolojik veya benzeri
  bir damla ile burnu temizlenmelidir. Aksi takdirde bebek ağzından hem
  beslenmeyi hem de nefes almayı başaramayacağı için beslenemeyecektir.
• Bebekler
  biberon ile beslendiklerinde anne memesine oranla daha fazla hava
  yutarlar. Beslendikten sonra bu hava mutlaka çıkarılmalıdır. Başı
  besleyen kişinin omuzuna ve yüzü dışa dönük olarak bebekler yatırılmalı
  ve sırtlarına ufak ufak elle vurarak bu hava dışarı çıkarılmalıdır. Aksi
  takdirde bebekler sancılanabilir ve bu havayı çıkarırken kusabilirler.
  Bu işlem sırasında bebeğin karın kısmına anne memelerinin baskı
  yapmamasına dikkat edilmelidir.
• Yutulan hava çıkartıldıktan
  sonra bebeği hafifçe yan olarak yatırmalıdır. Kucakta tutulduğunda ve
  bebek hareket esnasında karnını kastığında biraz önce emdiği mamalar
  ağzından geri gelir.
• İnsanlarda yemek borusu ile midenin
  birleştiği noktada bir adale dokusu vardır. Bu doku su borularına
  takılan çekvalf denilen parçaya benzer bir görev yapar. Ağızdan alınan
  besinlerin mideye geçişine izin verirken geri kaçmayı önler. Fakat bu
  sistem bebeklerde henüz yeterince işlev kazanmamıştır. Yeni beslenmiş
  bir bebeği ayaklarından baş aşağı çevrildiğinde tüm yedikleri geri
  çıkar. Halbuki daha büyük çocuklar tok karnına amuda kalksalar besinler
  ağızlarından geri gelmez. Halk arasında kusma olarak söylenen bu durum
  aslında gerçek anlamda bir kusma değildir. Zira tıbben kusma bir
  hastalık durumunda ortaya çıkan bir durumdur. Bebeklerde olan bu adale
  dokusunun yeterince gelişmemesine bağlı olarak emdiği gıdaların geri
  gelmesidir. Kusmadan farkı ağzının kenarından akmasıdır. Kusma mide
  kasılması ile daha basınçlı olarak ortaya çıkar. Gıdalar emdikten kısa
  bir süre sonra geldiğinde ayni emdiği formdadır. Eğer aradan belirli bir
  süre geçerse süt kesiği gibi daha farklı bir yapıda ve kokuda olur.
  Bunun nedeni emdiği süt veya mamanın midedeki asit ile reaksiyona
  girmesi sonucu kesilmesidir. Her iki de normal durumlardır.
• Bebekler
  anne sütünü daha iyi sindirmelerine karşın mamayı daha fazla
  çıkartabilirler. Formül mamalara değişik şekillerde tahammülsüzlük
  gösterebilirler. Bu durumun hekimce değerlendirilmesi, gerekiyorsa
  mamanın daha uygun başka bir çeşidi ile değiştirilmesi gerekebilir.
  

• Fazla miktarda kusma
• Dışkının sayıca ve kıvamca değişmesi. Cıvıklaşma, katılaşma,az veya çok kaka yapma.
• Sancılanma, huzursuzluk ve ağlama
• Deride bazı döküntülerin ortaya çıkması, derinin renginin ve yüzeyinin pürüzsüzlüğünün değişmesi
• Kilo artışının olması uygun olan seyirde olmaması

1. Anne sütü adapte = benzetilmeye çalışılmış olanlar
2. İleri formüller – Devam Formülleri
3. Diyet formüller
4. Kaşık mamaları
5. Özel formüller
6. Katkı formüller
   

Doğada
bulunan tüm memeli hayvanların yavruları için bir mucize olarak
annelerine süt üretebilme yeteneği verilmiştir. Her tür annenin sütü
kendi yavrusuna özgüdür. Her memelinin memelerinden gelen salgıya süt
denilmektedir. İnsan yavrusuna en uygun süt doğal olarak insan sütüdür.
Bir başka memelinin örneğin ineğin yavrusu için salgıladığı süt kendi
yavrusu için çok uygun iken insan yavrusu için o denli yararlı
olmayacağı gibi belki de zararlı olabilir.
Anne sütünün başka hiçbir besin maddesinde bulunmayan üstünlükleri vardır. Kısaca bunlara değinelim.

1. Bebek için ideal bileşime sahiptir. Bebeğin ilk aylarda tüm ihtiyaçlarını karşılayacak özelliğe sahiptir.
2. Sterildir yani mikrop içermez.
3. Sindirimi bebek için en kolay besin maddesidir.
4. Her zaman en uygun sıcaklık olan beden ısısındadır.
5. Her zaman taze ve içilmeye hazır haldedir.
6. Bir bedel karşılığı temin edilmez, bedavadır.
7. Anne memesini emmek bebeğe anneye temas etmeyi sağlayarak ruhsal iletişimine yarar sağlar.
8. İçersinde
   ancak insanlarda bulunan bazı özel yapıda immunglobin gibi maddeler
   bulunur. Bunlar bir çok hastalığa karşı koruyucu rol oynar.
9. Anne sütü ile beslenen bebeklerde pişik ve benzeri cilt sorunları ile bir çok enfeksiyon daha az görülür.
10. Bebeğin beslenmesi için başka biberon vb. araçlar gerekli değildir. Dolayısıyla bunlardan kaynaklanan sorunlardan yoksundur.

1. Yoğun iş hayatı ve annenin çalışmak zorunda olması,
2. Hazır mamaların kolay elde edilebilir ve herkesin hazırlayarak verebilecek olması,
3. Formül mamaların besleyici özelliğinin anne sütünden hiçbir eksiğinin olmadığı hatta daha iyi olduğu düşüncesi,
4. Reklamlar, satış yöntemleri, özendirici resimlerle ve sözlerle yapılan medya yayınları,
5. Bu işlerden ticari kazancı olan çevrelerin, özellikle sağlık sektöründekilerin yönlendirmeleri,
6. Emzirmenin bir ilkel, hayvanlara ait davranış olduğu düşüncesi,
7. Emziren kadının memelerinin estetik olarak çirkinleşeceği kaygısı,
8. Formül mama kullanan kişilerin, diğer emziren anneleri caydırıcı, hazır mamaları özendirici sözleri ve davranışları,
9. Anne sütünün bebeğine yaramadığı, iyi kilo alamadığı, gelişemediği, onu sancılandırıp, ağlamasına neden olduğu endişeleri,
10. Bebeğini en iyi besinlerle besleme arzusu, para ile satın alınan, pahalı olan gıdaların daha yararlı olduğu düşüncesi,
11. Annede bulunan her türlü rahatsızlık ve hastalığın sütünden bebeğe geçeceği endişesi

1. Annenin ruhsal durumu yukarıda yazmıştım.
2. İk beslenmeye başlangıç zamanı. Doğumdan
   sonra en kısa sürede ilk meme emzirme başlanmalıdır. En erken süre
   tercih edilir. Süt gelmese bile emzirilmelidir. Bu refleksin oluşmasını
   ve sütün salgılanmasını başlatacaktır. Diğer bir yandan annenin
   kolostrum denilen ilk ağız sütü bebek için çok önemlidir. Bu renk ve
   kıvam olarak sütten farklıdır. Rengi daha kirli sarı, bulanıktır.
   Bilinmeyerek bebeğe bazı nedenlerle verilmemesi yanlıştır. Bileşimi
   normal sütten farklıdır. Bebek için koruyucu bir çok biyolojik madde
   yanında ilk saatlerde gerekli olan bazı besin öğelerini içerir.
3. Emzirme süresi ve aralıkları. 15-20 dakikalık bir emzirme süresi ve bunun 1-2 saatlik aralıklarla yapılması süt salgılanmasını arttırır.
4. Uygun ortam ısısı.
   Soğuk ortamlarda damarlar büzülerek süt salımı azalır. Aşırı sıcakta
   ise anne bedeni ter ve solunum ile sıvı kaybeder. Bu da süt
   salgılanmasını azaltır.
5. Yeterli beslenme ve sıvı alımı. Yeterli
   beslenme aşırı beslenme demek değildir. Emziren bir anne kendi
   ihtiyaçlarının biraz üzerinde beslenmesi süt salgılanması için
   yeterlidir. Protein, yağ ve karbonhidratların karışık yenilmesi,
   kayıpların göz önüne alınarak uygun miktarda vitamin ve minerallerin
   karşılanması gerekir. Halk arasında süt salgısını arttırdığı savunulan
   bir çok besin maddesinin böyle bir etkisi olduğu bilimsel olarak
   kanıtlanmamıştır. Fakat sıvı alımının etkisi vardır. Anne sütünün % 95
   nin su olduğu düşünülürse bu daha iyi anlaşılır. Anne kendi doğal
   gereksinmesi dışında süt salgısı için yetecek sıvı almak zorundadır.
   Normalde bir insanın mevsimine göre sıvı alımının 1,5 - 2,5 litre olması
   gerektiği, ek olarak da süt salgısı da düşünülerek emziren bir kadının
   3-4 litre sıvı alması uygun olacaktır. Yeterli sıvı alımını
   değerlendirmenin diğer bir yolu da idrarın durumudur. Yeterli sıvı alan
   bir loğusa günde en az 3-4 kez bol ve açık sarı renkte idrar
   yapabilmelidir.

Kadınlarda hamileliğin ilk dönemlerinde kullanılan gündelik ağrı kesicilerin düşük riskini artırdığı belirlendi.






Canadian Medical Association Journal tarafından yayımlanan
araştırma, hamileliğin ilk aylarında etken maddesi "ibuprofen" ve
"naproksen" olan ağrı kesicileri kullanan kadınlarda düşük yapma
riskinin, kullanmayanlara oranla iki kattan fazla olduğunu ortaya koydu.

Kanada'nın Quebec eyaletinde yaşayan 52 binden fazla hamile kadın
arasında yapılan araştırmada, hamile kaldıktan sonra steroid olmayan
anti enflamatuvar ilaç (NSAID) kullanan kadınlarda düşük yapma riskinin
yükseldiği belirlendi.

ASPİRİN MASUM ÇIKTI

İçeriğinde "ibuprofen", "naproksen" ya da kemik ve eklem iltihabı
tedavisinde kullanılan "celecoxib" bulunan Aspirin dışındaki steroid
olmayan anti enflamatuvar ilaçları inceleyen araştırmacılar, söz konusu
ilaçların hamilelik sırasında kullanımının düşük yapma riskini 2,4 kat
artırdığını belirledi.

Montreal Üniversitesi CHU Sainte-Justine Araştırma Merkezi'nden Anick
Berard, araştırmayla ilgili yaptığı değerlendirmede, steroid olmayan
anti enflamatuvar ilaç kullanımının düşük riskiyle yüzde 100
ilişkilendirilemeyeceğini, ancak bu tür ilaçların düşükle
sonuçlanabilecek farmakolojik etkiler yaratmasının kuvvetle muhtemel
olduğunu bildirdi.

Berard, hamileliğin ilk dönemlerinde ana rahminde bulunan
prostaglandin hormonuna benzer maddelerin seviyesinde düşüş yaşandığını
ve steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçların prostaglandin oluşumunu
etkilediğinin bilindiğini belirterek, bu ilaçların kullanımının söz
konusu dönemlerdeki normal prostaglandin değişimlerine müdahale ederek
düşük riskine yol açabileceğini kaydetti.

Berard, baş ağrısı ve benzeri kısa süreli rahatsızlıklar yaşayan
hamile kadınların, etken maddesi "parasetamol" olan ilaçları tercih
etmelerinin daha güvenilir bir yöntem olacağını da ifade etti.

Mesane kanseri olanların yarısında, hastalıkta sigaranın etkili olduğu ortaya çıktı.






ABD'de yapılan son araştırmada, sadece erkeklerde değil kadınlarda
da sigaranın, mesane kanseri riskini önemli ölçüde artırdığı görüldü.
Amerikan Tıp Derneğinin dergisi JAMA'da sonuçları yayımlanan,
Kanser Enstitüsü tarafından yapılan araştırmaya göre, kadınlarda mesane
kanseri vakalarının yüzde 20-30'u sigaradan kaynaklanıyordu; ancak bu
oran yüzde 50'ye yükseldi.
450 bin kişinin verilerinin kullanıldığı araştırmayı yürüten, ABD
Kanser Enstitüsünde görevli bilim adamı Neal Freedman, sigara içen
kadınların mesane kanserine yakalanma ihtimalinin, içmeyenlere oranla
dört kat fazla olduğunu belirtti. Bu oran daha önceki araştırmalarda üç
kat olarak saptanmıştı.
Freedman, artışın, sigaraların içeriğindeki
değişiklikten kaynaklanıyor olabileceğini bildirdi. Günümüzde
sigaralarda daha az katran ve nikotin bulunduğunu ifade eden Freedman,
buna karşılık, kansere neden olan Beta Naftilamin oranının da arttığını
kaydetti.

Kısırlık tedavisinde, son 15 yılda gelişen teşhis ve tedavi
protokolleri ile laboratuvar teknikleri sayesinde gebelik oranları %
20’lerden, % 60’lara çıktı.







Bazı çiftlerin tekrarlanan tüp bebek denemelerine rağmen gebelik
elde edememesi sonucunda daha ayrıntılı incelemeler gerektiğini söyleyen
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Latif Küpelioğlu, “Rahim
ile ilgili anatomik problemlerden başka bağışıklık ve pıhtılaşma sistemi
ile ilgili problemler, embriyonun kendisi ile ilgili problemler de
gebeliği engelliyor. Bunlar için çiftin problemine özel, farklı tedavi
metotları uyguluyoruz” diyor.

Günümüzde doğal yollardan gebelik elde edemeyen çiftler için
uygulanan tüp bebek yöntemleri yüksek başarı oranları ile yüz
güldürüyor. Dünyada tüp bebek teknikleri ile ilk gebelik elde
edildiğinden günümüze, yaklaşık 35 yıl içinde gebelik oranlarının hatırı
sayılır bir şekilde arttığına dikkat çekiliyor. 2000’li yılların
başlarından itibaren tüp bebek yöntemleri ile gebelik oranlarının %
60’lar seviyesine ulaştığını vurgulayan Doç. Dr. Küpelioğlu, fakat bazı
çiftlerin tekrarlayan denemelere rağmen gebelik elde edemediğine dikkat
çekerek, bunun için uyguladıkları alternatif tedavi metotlarını
anlatıyor:

HEM HASTA HEM DOKTOR İÇİN STRES

“Tıbbi olarak 2 ya da daha fazla sayıda tüp bebek denemesine rağmen
gebelik elde edilmemesine ‘tekrarlayan tüp bebek başarısızlığı’ diyoruz.
Bu durum hem hasta hem de bizim açımızdan stres oluşturuyor. Hasta
kendini suçluyor ve sorular soruyor. ‘Neden gebe kalamıyorum, yanlış bir
şey mi yaptım, yediklerimin ya da yaptığım hareketlerin herhangi bir
zararı olmuş olabilir mi, neden vücudum bebeği reddediyor?’ gibi
sorular onu daha da strese sokuyor. Bu da daha sonraki denemelerde yeni
bir engeli ortaya çıkarıyor. Biz de, tedavide gözden kaçmış herhangi bir
bulguyu ortaya çıkarmaya çalışıyoruz ve çiftimize alternatif tedaviler
öneriyoruz. Bazı ülkelerde transfer edilen embriyo sayılarını artırarak
hastanın şansı artırılmaya çalışılıyor ancak ülkemizde de olduğu gibi
transfer edilen embriyo sayısının kısıtlandığı ülkelerde daha objektif
hedefler ortaya koymak gerekiyor.”

TÜPLERİN KAPALI OLMASI ÖNEMLİ DEÄžİL

“Tekrarlayan tüp bebek başarısızlığının bilinen nedenleri arasında
rahim ile ilgili problemler en kolay ortaya konanlardır” diyen Doç. Dr.
Küpelioğlu, rahim içinde var olan miyom ve polipler, rahim içi
yapışıklıkları, rahmin doğuştan bozuklukları (rahim ortasında perde,
çift rahim vb.) gibi nedenlerin de gebelik oranlarını azalttığına dikkat
çekiyor. Ultrasonografi ve histeroskopi (rahim içinin kamera ile
gözlenmesi) ile bu problemlerin hem ortaya konduğunu hem de tedavi
edildiğini belirten Doç. Dr. Küpelioğlu, şöyle devam ediyor:
“Tüplerin
açık ya da kapalı olması tüp bebek tedavilerinde önemli değildir. Ancak
tüplerin tıkalı olmasının yanında içinde sıvı toplanması mevcutsa bu
durum gebelik şansını azaltmaktadır. Eğer daha önceki denemelerde bu
durum gözden kaçmışsa tüplerin cerrahi olarak çıkarılması hastanın
gebelik şansını artıracaktır. Kolaylıkla ortaya konabilen bu tür
anatomik problemlerden başka bağışıklık ve pıhtılaşma sistemi ile ilgili
problemler, rahimin iç tabakasının tutunmayı etkileyen özellikleri ile
ilgili problemler, embriyonun kendisi ile ilgili problemler de, hem
tanınmaları hem de tedavi edilmeleri anlamında daha fazla güçlük ortaya
çıkarıyor. Çoğu zaman bu durumlarda tanı net olarak ortaya konmasa da,
ihtimali olarak bu nedenleri düşünüyor ve alternatif tedavi metotları
uyguluyoruz.”

PIHTILAŞMAYA DÜŞÜK DOZ ASPRİN

Pıhtılaşma sistemindeki bazı anormalliklerin embriyoların rahimin iç
tabakası olan endometriuma tutunmayı etkilediğine dikkat çeken Doç. Dr.
Latif Küpelioğlu, “Bu gibi durumlarda tedavilerde düşük doz aspirin ya
da kan sulandırıcı iğneler kullanarak gebelik oranlarını artırmaya
çalışıyoruz” diyor.
Kötü kalitede embriyo gelişiminin tedavilerde
başarıyı en fazla etkileyen faktörlerin başında geldiği belirtiliyor. Bu
durum, kimi zaman embriyolardaki genetik kusurlardan ya da embriyoların
laboratuvar koşullarından etkilenmesi nedeniyle oluşuyor. Ancak iyi
kalitede embriyo görüntüsü olmakla beraber genetik olarak kusurlu da
olabiliyor. İyi kalitede embriyolar transfer edilmesine rağmen gebelik
elde edilemeyen hastalarda, embriyoların transfer edilmesinden önce
genetik inceleme yapılıyor; en doğru, en sağlıklı embriyolar seçiliyor.
Preimplantasyon Genetik Tanı (PGT) adı verilen bu metot sayesinde
tekrarlayan tüp bebek başarısızlığı olan çiftlerde daha yüksek gebelik
oranları elde ediliyor.

ANNE RAHMİ GİBİ

Bazı hastalarda ise elde edilen embriyolarda kalite sorunu olduğunu,
bu hastalarda daha düşük gebelik oranları gözlendiğini anlatan Doç. Dr.
Küpelioğlu, “Tüp bebek tedavileri esnasında kadından toplanan
yumurtaları, erkekten alınan spermleri ve bunlardan oluşan embriyoları,
laboratuvar ortamlarında vücut sıvılarını taklit eden sıvılar içinde
barındırıyoruz. Ancak, ‘Endometrial ko-kültür yöntemi’ adı verilen
metotla embriyolar anne adayının rahiminin içinden alınan dokudan
salgılanan sıvılar içinde daha iyi kalitede gelişim gösteriyor. Tedavi
öncesindeki adetin 21. günü anne adayının rahiminin içinden alınan doku
örneği embriyoloji laboratuvarında kültür edilerek çoğaltılıyor ve
buradan salgılanan sıvılarda embriyolar geliştiriliyor, daha kaliteli
embriyolar elde etmek mümkün oluyor. Rahim içi doku kültürü de denen bu
metotla, tekrarlayan tüp bebek başarısızlığı hastalarında daha iyi
gebelik oranları elde edebiliyoruz” diyor.
Preimplantasyon Genetik
Tanı ve Endometrial Ko-Kültür gibi alternatif yöntemlerin yanında
embriyo tutunmasını artırabilmek için ‘embriyo kabuğuna lazer’ ile delik
açılabiliyor ya da en iyi embriyoyu seçebilmek için ‘Blastokist
Transferi’ gibi metotlar uygulanıyor. Tutunma ihtimali en yüksek
embriyoları tanımaya çalışan tekniklerin üzerinde çalışmalar devam
ediyor.

Sırt çantaları yükün vücudun güçlü kasları üzerinde dağıtılması
için tasarlanmıştır; ancak ailelerin aralıklarla çocuklarının boynunda
ve sırtında ağrı olup olmadığını sormaları gerekir. Ağrının yanı sıra;
elde uyuşma, karıncalanma varsa gözardı etmeyip, kesinlikle uzmana
danışmalıdırlar. Memorial Şişli Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Bölümü’nden Uz. Dr. Rıza Nejat, okul döneminde sırt çantası kullanımı
nedeni ile sık görülen ağrılar ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi
verdi.
Sırt çantalaları uygun kullanılmaz ise çocuklarda çeşitli kas,
eklem ve sinir zedelenmelerine bağlı olarak ağrı ve uyuşmalar
görülebilir.

AÄžIR ÇANTA BEL AÄžRISINA NEDEN OLUR

Özellikle çantanın askılarının uzun ve gevşek oluşu durumunda vücudun
ağırlık merkezinin arkaya kayması sonucu bel kaslarında aşırı zorlanma
ve ağrı meydana gelir, dikkate alınmazsa ileri yaşlarda hiperlordoza
bağlı bel ağrıları oluşur.

ÇANTA TEK TARAFLI TAKILMAMALI

Çanta ağır olacak olursa ve/veya tek taraflı omuz askısı kullanılacak
olursa kas zorlanmalarına neden olur. Özellikle boyun hızlı arttığı
yaşlarda tek el veya omuzla taşınan çantalar omurgada sağ veya sola
eğilmeler (skolyoz ) gibi duruş bozukluklarına neden olabilir.

OMUZ ASKILARI YUMUŞAK OLMALI

Çantadaki omuz askıları geniş ve yumuşak oluşu omuz üzerinde yükün
eşit dağılmasına yardımcı olur, dar ve sert olan omuz askıları kasın
belirli noktalara ağırlığın binmesi sonucu dolaşım bozukluğu ve ağrıya
neden olur.

EL KOL VE BACAKLARDA AÄžRIYA DİKKAT

Çantanın omuz askılarının ince oluşu ve çantanın ağır olması
durumunda sinirlere yapılan baskı ile el ve kola giden sinirlerde
zedelenme sonucu ağrı ve uyuşmalar görülür. Ağır çanta taşıma ya da tek
taraflı taşıma durumunda boyun kaslarında gerginlik, ensede ağrı ve
gerilim baş ağrısı yapabilir. Özellikle ağır ve uygunsuz biçimde sırt
çantası taşıyan ve basamak yada merdiven çıkmaları durumunda bacaktaki
kaslarda zorlanma ve ağrılar görülebilir.
Sırt çantası ile ilişkili zedelenmeleri önlemek için dikkat edilmesi gereken hususlar:

1-Sırt çantası hafif olmalıdır: Sırt çantası çocuğun ağılığının %10-
15 ini geçmemelidir. Bu da ilkokul çocuğu için 3-5 kg ve daha üstü
öğrenimler maksimum 8kg dir. Eğer okul nedeniyle çocuğun taşıdığı yük
ağır ise öğretmen veya okul yönetimi ile konuşup hafifletmenin yolları
aranmalıdır.
2- Sırt çantasında ağır olan eşyalar çantanın sırta
bakan tarafına, hafif olanlar ise sırttan uzak olan kısma, ufak ve hafif
olanlar çantanın ceplerine yerleştirilebilir ,ağırlık çantanın sağ ve
solunda eşit dağıtılmalıdır.
3-Her zaman askıları omuzlar üzerinde
uygun biçimde oturtarak ayarlayınız ve her defa yük ilave edildiğinde
tekrar askı ayarlarını kontrol ediniz ve yükün yeterince destek
gördüğünden emin olunuz.
4- Çocuğunuzu sırt çantasının uygun
kullanması için eğitiniz. Uygunsuz kullanımının boyun ve omurgaya
verdiği zararlar hakkında bilgilendiriniz.
5- Sırt çantası taşırken
düzgün durmaya alışması için çocuğunuzu uyarınız, İlaveten boyun ve sırt
kaslarının gelişip güçlenmesi için aktif olmaları veya egzersiz
yapmalarını sağlayınız.
Sırt çantası alımında ve kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar:


1-Uygun çanta seçme:

• Geniş askılı ve iyi omuz pedi olan sırt çantası seçin. İnce olanlar
  omuzun belli noktasına aşırı bası sonucu dolaşım bozukluğu ve ağrıya
  neden olur.
• Çift askılı sırt çantası seçin, tek taraflı olanlar yükü eşit dağıtamazlar.
• Sırt pedi iyi olmalıdır, ince olanlarda çantadaki sert objeler ya da kitap köşe uçları sırta batarak rahatsız eder.
• Bel kayış bağlanması ağır yükün daha da eşit dağıtılmasını sağlar.
• Çantanın kedisinin hafif olması gerekir.
• Üzerinde tekerlek olanlar yani Roler sırt çantası özellikle çok ağır
  taşıyan öğrenciler için merdiven çıkarken daha rahat olabilir.
  

• Her zaman çift taraflı kullanın. Tek omuza atılan çanta belirli kaslarda zorlanmalara neden olur.
• Çanta vücuda yaklaşacak şekilde askılarını sıkılaştırın. Askılar çantayı 5 cm bel’in üstünde tutacak şekilde olmalıdır.
• Sırt çantası hafif olmalı ve kesinlikle öğrencinin kilosunun % 20 sini aşmamalıdır.
• Sırt çantasının tümünü kullanmayı alışkanlık haline getirin. Ağır olanları sırta yakın ve ortaya yerleştirin.
• Çanta her gün kontrol edilmeli ve ihtiyaç olmayan ağırlıklar atılmalıdır.
• Sırt çantası taşırken yerden bir şey aldığınızda dizlerinizi kırarak ve çömelerek alın, öne eğilmekten kaçının.
• Ağır çanta taşımak zorunda olanlar ise sırt ve bel kasları güçlendirici egzersizler yapmalarında yarar vardır.

• Çocuğunuza her hangi bir ağrı veya rahatsızlık olduğunda mutlaka
  anlatmarını tavsiye edilmelidir. Bu ağrılar kesinlikle göz ardı
  edilmemelidir.
• Okul ile aile ilişkisi önemlidir Bu kadar yük taşımalarının gerekip-gerekmediği hakkında bilgi ediniz.

Bir canlıyı içinde büyütmek ve onu dünyaya getirmek bir mucizedir. İnsan ürettiği sürece, dünyaya katkısı olduğunu hissettiği sürece mutludur. Belki de mutlu olmanın sırrı budur:üretmek...
Doğum,
doğanın kadınlara bir hediyesidir. 9 Ay 10 Gün boyunca çeşitli
fedakarlıklara katlandıktan sonra kucağınıza aldığınız minik bebeğiniz
size herşeyi unutturur, varoluşunuza ayrı bir boyut getirir...
Normal seyreden gebelik ve doğum bir doğa
olayıdır. Tıbbi müdahaleler gereksiz yere devreye girdiğinde doğallık
kaybolur. Ancak tam tersi de geçerlidir: Doğallığını yitiren bir gebelik
tıbbi müdahalelere maruz kalır. Doğallığı yitirip yitirmemenin bir kısmı sizin elinizdedir.
Çağımız
her yeni gün bilimsel gelişmelerin kaydedildiği bir dönemdir. Aslında
bu "bilimsel gelişmelerin" çoğu zaten var olan gerçeklerin
keşfedilmesinden ibarettir. İnsan tarihte ilk ortaya çıktığı andan
itibaren gebelik ve doğum vardı. Yüz binlerce yıldır bin milyarlarca
insan doğdu. Siz yazının bu bölümünü okuyana kadar da dünya üzerinde
muhtemelen 10.000 yeni insan yavrusu yaşama ilk çığlığını attı...
Doğum bilimi emekleme devresindeyken doktorlar doğal seyreden bu olguya gereksiz yere müdahale etmeme
eğiliminde oldular. Teknik imkanlar buna izin vermiyordu. Daha sonra
doğum bilimi gelişmeye başladığında doktorlar kendilerine çok güvendiler
ve gebelik ve doğum konusunda aşırı müdahaleci olarak doğal olan bu olguyu yönlendirmeye çalıştılar.
Doğum biliminin altın çağını yaşadığı günümüzde ise gerçeğe dönüş yapmış durumdayız: Artık biz doğumbilimciler tek görevimizin "kesinlikle normaldışı seyrettiğinden emin olduğumuz" durumlarda devreye girmek, diğer durumlarda ise denetleyici olmak olduğunun bilincine vardık. Bu kural ihlal edildiğinde bilim tüm gelişmişliğine rağmen anne adayının aleyhinde işlemektedir.

Gebeliğin
kadın hayatının bir dönemi olduğunu her zaman hatırlayın. Kadın
hayatının bebeklik, çocukluk, ergenlik, doğurganlık, menopoz evreleri ve
bu evrelerin kronolojik bir başlangıcı ve bitişi vardır. Bu evrelerin
her biri hayatınızın fizyolojik bir dilimini temsil eder. Gebelik
doğurganlık evresinin içinde yeralan ve bu evre içinde birden fazla kere
yaşayabileceğiniz bir dönemdir. Gebeliğin fizyolojik bir süreç olduğunu her zaman hatırlamanız, gebelik ve doğum hakkındaki endişelerinizi azaltacaktır.Resim: Tülin Kocatepe ve rahimiçi yaşamın 30. haftasında Batuhan Kocatepe

17. yüzyıldan kalma, doktor ve hasta iletişimini (?) gösteren bir tablo...Artık biz doktorlar bu durumlarla pek karşılaşmıyoruz (!)
"Doktor Bey, bu benim gelin oluyor; kendisi biraz çekiniyormuş da, siz bana sorun, ben soruları cevaplarım."
"___"

Günümüz
modern obstetrik uygulamalarında travmaya (zedelenmeye) bağlı boyun
eğriliklerine ender rastlıyoruz. Zor doğumlara, bazı durumlarda da uygun
olmayan ve yanlış doğum yardımına bağlı olarak meydana gelen boyun
eğriliklerini erken dönemde farketmek ve hemen tedaviye geçmek çok
önemli. Bu nedenle her anne-baba adayı bu yazıyı okumalı.Dr. Kağan Kocatepe
Merhaba, İkinci yazımda size doğumdan sonra görülebilen boyun eğriliklerinden bahsedeceğim.

Bebek
doğduğu andan itibaren normalde başını iki tarafa döndürebilir. Boynun
iki tarafında sternocleidomastoid ( SCM ) adlı bir kas bu harekete
yardımcı olur. Bu kasın herhangi bir nedenle uzaması yada kısalması
sonucu kasta kansızlık meydana gelir. Bu nedenle kasta kontraktür
(sertlik ) oluşur. Kasın içinde bu sertlik genelde 8. günden itibaren
oluşur. Bebek başını tek tarafa dönük tutmaya başlar. Zedelenmiş
taraftaki adeleye doğru başını çevirir,yüzü karşı tarafa doğru bakar.

Çocuk fizyoterapistinin göstereceği şekilde germe ve kuvvetlendirme egzersizleri uygulanır.

4.Sol kulak omuz mesafesi kısalır .Boyun omurlarında eğrilik oluşur. 5.Kalça eğriliklerine neden olur.
6.Baş arkasındaki kol ve bacağın gelişmemesine ve incelmesine neden olur.

Gönül ister ki hiçbir çocukta özür
oluşmasın, ama buna rağmen maalesef çocukları etkileyen özürlerin
oldukça fazla olduğunu görmekteyiz.
Çocuk özürlerinde,
erken teşhis ve rehabilitasyon özürlü çocukların bağımsız yaşama
dönmesine olanak vermekte, aileleri psiko-sosyal yönden
desteklemektedir.Brakial
Pleksus, üç büyük dal halinde seyrederek, tüm kürek kemiği, omuz ve kol
kaslarının innervasyonunu ve duyu integrasyonunu sağlayan büyük bir
sinir topluluğudur. Zedelenmesi durumunda kürek kemiği,omuz, dirsek, el bileği, el ve parmak kasları etkilenecektir.
Zedelenmenin şiddeti farklı olmaktadır. Sinirin zedelenen bölümlerine göre çalışmayan veya etkilenen kaslar değişik olacaktır.
Doğum sırasında zedelenmesi “Obstetrik (Doğumsal) Brakial Pleksus zedelenmeleri" olarak adlandırılır.
Brakial
Pleksus, makat gelişli doğumlarda gövdenin ve boynun yana aşırı
eğilmesi ile sinirlerde oluşan çekilme sonrası, baştan gelen doğumlarda
ise omuzların dışarı çıkışı sırasında başın ve boynun aşırı yana
eğilmesi ile sinirlere uygulanan traksiyon sonrası,
doğum ağırlığı büyük, pelvise göre iri ve kafası büyük bebeklerde oluşabilir.
Obstetrik zedelenmeler 3 gruba ayrılabilir.
-5 ve 6. servikal köklerin etkilendiği Erb Duchenne üst seviye paralizisi,
-Servikal 8 ve Torakal 1 köklerinin etkilendiği Klumpke paralizisi,
-Tüm kolu içine alan paralizi (felç),

Brakial
Pleksus zedelenmesinin erken fark edilmesi ve teşhisi, bebeklerde
hareket azlığının ilk haftalarda çok göze batan bir semptom olmaması
nedeniyle çoğunlukla mümkün olmamaktadır. Doğum sonrası, kadın doğum ve
neonatal pediatrist hekimler tarafından Brakial Pleksus zedelenmesi
olduğu düşünülen bebekler, pediatrik nöroloji uzmanına sevk edilmeli ve
hemen fizyoterapi ve aile eğitimi başlatılmalıdır.
Erken teşhis ve rehabilitasyonun önemi açısından ;

Taburcu olana kadar fark edilemeyen bebeklerde ailelerin bu olayı fark
ederek bebeklerini doktora götürmelerini sağlayacak bazı noktaları
açıklamak istiyorum;